Sẹo lồi là tình trạng các mô sợi phát triển quá mức, gồ cao và cứng cũng như có thể lan rộng ra ngoài ranh giới vết thương ban đầu. Với nhiều người dù vết thương nhỏ nhưng vẫn có nguy cơ bị sẹo lồi đặc biệt ở các vùng ngực, vai, lưng dái tay khiến cho làn da của bạn kém thẩm mỹ và mất tự tin. Vậy sẹo lồi là gì, cách điều trị sẹo lồi hiệu quả ra sao sẽ được chúng tôi chia sẻ chi tiết trong bài viết dưới đây!
Sẹo lồi là gì?
Sẹo lồi là dạng sẹo to, dày và nhô cao hơn bề mặt da có thể mang màu hồng, đỏ, màu da hoặc sẫm hơn vùng da xung quanh. Điểm nổi bật của sẹo lồi là có xu hướng lan rộng ra ngoài ranh giới vết thương ban đầu, dù tổn thương khởi phát đôi khi rất nhỏ như nốt mụn, vết trầy xước, vết cắt, vết đâm hoặc sau các thủ thuật trên da. Về có chế, sẹo lồi hình thành do quá trình lành thương khi cơ thể tăng sinh Collagen quá mức khiến cho mô sẹo phát triển dày lên và không thể tự xẹp theo thời gian như một số loại sẹo thông thường.
Triệu chứng và đặc điểm nhận biết sẹo lồi
Bạn có thể nhận biết sẹo lồi qua các dấu hiệu tương đối điển hình sau:
-
Bề mặt sáng bóng và thường không có lông mọc trên vùng sẹo.
-
Sẹo gồ lên rõ rệt so với vùng da xung quanh.
-
Khi sờ vào bạn sẽ cảm giác cứng, chắc, có độ đàn hồi nhất định khi sờ.
-
Màu sắc có thể đỏ hoặc tím ở giai đoạn đầu, sau đó chuyển dần sang nâu hoặc nhạt màu hơn.
-
Hình thái của sẹo lồi thường mịn, bóng, cứng hay gặp dạng hình bầu dục; đôi khi sẹo có thể co kéo, có gân hoặc hơi tăng sắc tố.
-
Sẹo lồi có thể tồn tại nhiều năm hay thậm chí có trường hợp vài tháng đến vài năm sau chấn thương mới bắt đầu xuất hiện rõ ràng.
Khi nào nên gặp bác sĩ?
Nếu bạn thấy vùng sẹo lồi ngày càng to, nhô cao hay lan ra ngoài ranh giới vết thương đi kèm với cảm giác căng tức khó chịu hay sẹo xuất hiện ở các vị trí dễ ma sát như vai, ngực, dái tai… thì bạn nên liên hệ bác sĩ da liễu thẩm mỹ để được kiểm tra. Việc chuẩn đoán sớm và điều trị đúng phương pháp sẽ giúp hạn chế việc sẹo tiến triển nặng, tối ưu hiệu quả cải thiện và rút ngắn được thời gian hồi phục.
Nguyên nhân sẹo lồi là gì?
Sẹo lồi hình thành khi quá trình lành thương diễn ra tăng sinh collagen quá mức làm cho các mô sẹo dày lên nhô cao và lan rộng ra ngoài vùng da tổn thương ban đầu. Thực tế, có nhiều yếu tố tác động làm tăng khả năng xuất hiện sẹo lồi đặc biệt khi vết thương không được chăm sóc đúng cách hay cơ địa của bạn dễ bị sẹo. Dưới đây là một số nguyên nhân thường dẫn đến việc hình thành sẹo lồi bao gồm:
-
Vết thương bị nhiễm khuẩn hoặc còn dị vật: Các dị vật nhỏ như lông tóc, cát bụi, mảnh vụn… hoặc tình trạng viêm nhiễm kéo dài có thể làm rối loạn quá trình hồi phục từ đó kích thích sẹo phát triển bất thường.
-
Cơ địa dễ sẹo lồi: Một số người có “cơ địa sẹo lồi” chỉ cần tổn thương rất nhỏ cũng có nguy cơ tạo sẹo dày và gồ.
-
Chấn thương không được xử lý đúng cách: Vết thương không được làm sạch và băng bó, kiểm soát viêm hoặc để căng kéo lâu ngày dễ khiến mô sẹo tăng sinh mạnh hơn.
-
Nặn mụn sai cách: Tự ý nặn mụn, cạy mụn khi chưa chín hoặc không đảm bảo vệ sinh dễ gây viêm, nhiễm trùng và để lại sẹo trong đó có sẹo lồi ở người có cơ địa nhạy.
-
Chế độ ăn uống, sinh hoạt không phù hợp khi đang lành thương: Một số thực phẩm hoặc thói quen có thể làm vết thương lâu lành, kích ứng hoặc tăng viêm từ đó gián tiếp làm sẹo dễ dày lên (đặc biệt khi kết hợp với cơ địa sẹo).
Ai có nguy cơ bị sẹo lồi cao?
Sẹo lồi có thể gặp ở bất kỳ đối tượng nào nhưng thường phổ biến ở những người ở nhóm sau bao gồm:
-
Người có làn da sẫm màu: Thống kê lâm sàng cho thấy nhóm da sẫm màu có xu hướng dễ gặp sẹo lồi hơn.
-
Người trẻ tuổi (10–30 tuổi): Đây là giai đoạn cơ thể có khả năng tái tạo mô mạnh vì vậy nguy cơ tăng sinh sẹo cũng cao hơn so với người lớn tuổi.
-
Yếu tố di truyền: Sẹo lồi được ghi nhận có thể mang tính gia đình nếu người thân ruột thịt từng bị sẹo lồi, bạn có thể thuộc nhóm nguy cơ cao hơn.
Nếu bạn thuộc nhóm cơ địa dễ sẹo hoặc đang có vết thương và mụn viêm kéo dài thì việc chăm sóc đúng cách từ sớm và thăm khám khi có dấu hiệu sẹo nhô cao sẽ giúp giảm nguy cơ sẹo lồi tiến triển nặng.
Phương pháp chẩn đoán và điều trị sẹo lồi
Xét nghiệm và chẩn đoán sẹo lồi
Trong đa số trường hợp, sẹo lồi được chẩn đoán dựa trên thăm khám lâm sàng. Bác sĩ sẽ quan sát và đánh giá các đặc điểm điển hình như: sẹo nhô cao, dày, bề mặt bóng, màu sắc có thể hồng – đỏ – tím ở giai đoạn sớm rồi sậm dần theo thời gian, đặc biệt là lan ra ngoài ranh giới vết thương ban đầu. Việc chẩn đoán đúng ngay từ đầu rất quan trọng vì sẹo lồi dễ nhầm với sẹo phì đại; trong đó, sẹo phì đại thường chỉ nằm trong phạm vi vết thương và có xu hướng cải thiện theo thời gian hơn so với sẹo lồi.
Phương pháp điều trị sẹo lồi hiệu quả
Không có công thức điều trị sẹo lồi cho mọi đối tượng. Việc điều trị sẹo lồi cần trải qua quá trình thăm khám về cơ địa, vị trí, kích thước và độ dày thời gian hình thành cũng như mức độ khó chịu thì các bác sĩ da liễu sẽ xây dựng phác đồ phù hợp. Trên thực tế việc điều trị sẹo lồi đòi hỏi sự kiên trì và kết hợp nhiều phương pháp để giảm nguy cơ tái phát.
Các hướng điều trị thường được áp dụng gồm:
-
Tiêm corticosteroid nội sẹo: Đây là phương pháp phổ biến nhằm giảm viêm và ức chế tăng sinh collagen giúp sẹo mềm hơn và xẹp dần. Thông thường, bác sĩ có thể chỉ định tiêm theo đợt (thường theo tháng) với thuốc như triamcinolone acetonide ở nồng độ phù hợp từng mức độ sẹo.
-
Thuốc điều hòa miễn dịch: Một số trường hợp có thể được cân nhắc dùng thuốc như imiquimod (tùy chỉ định) với mục tiêu hỗ trợ hạn chế sẹo phát triển hoặc tái phát sau điều trị.
-
Phẫu thuật/laser: Cắt bỏ sẹo hoặc can thiệp laser có thể giúp giải phóng mô sẹo, cải thiện thẩm mỹ. Tuy nhiên, sẹo lồi có đặc điểm dễ tái phát và thậm chí lớn hơn nếu chỉ cắt bỏ đơn thuần. Vì vậy, phương án này thường hiệu quả hơn khi kết hợp tiêm corticosteroid trước và sau thủ thuật hoặc phối hợp các biện pháp hỗ trợ khác theo phác đồ.
-
Miếng dán gel silicone và/hoặc băng ép áp lực: Đây là nhóm hỗ trợ rất hữu ích giúp giữ ẩm, giảm căng kéo và góp phần giảm nguy cơ tái phát sau điều trị. Vật liệu thường dùng là silicone hoặc tấm gel chuyên dụng.
Lưu ý quan trọng: Mọi loại thuốc và thủ thuật điều trị sẹo lồi cần được bác sĩ thăm khám và chỉ định, không nên tự tiêm, tự bôi hoặc tự dùng sản phẩm “truyền miệng” vì có thể làm sẹo kích ứng, tăng sinh mạnh hơn.
Chế độ sinh hoạt giúp hỗ trợ điều trị và hạn chế sẹo lồi tiến triển
Bên cạnh phác đồ chuyên môn của bác sĩ đưa ra thì bạn cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt đúng cách sẽ giúp bạn cải thiện kết quả rõ rệt:
-
Tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ trong suốt quá trình điều trị (lịch tái khám, chăm sóc sẹo, dùng thuốc).
-
Giữ tinh thần tích cực, hạn chế áp lực vì căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng hồi phục của cơ thể.
-
Theo dõi các dấu hiệu bất thường (đỏ rát, sưng đau tăng, ngứa nhiều, sẹo lớn nhanh…) và liên hệ bác sĩ da liễu kịp thời.
-
Tái khám định kỳ để bác sĩ da liễu đánh giá tiến triển, điều chỉnh phác đồ nếu sẹo đáp ứng chậm hoặc có nguy cơ tái phát.
-
Giữ tâm lý lạc quan: bạn có thể thư giãn bằng việc trò chuyện với người thân, đọc sách, vận động nhẹ… miễn là giúp bạn thoải mái và kiên trì theo liệu trình.
Phòng ngừa sẹo lồi hiệu quả
Để giảm nguy cơ hình thành sẹo lồi ngay từ đầu, bạn có thể áp dụng các nguyên tắc đơn giản nhưng khá hiệu quả như:
-
Xử lý và chăm sóc vết thương đúng cách như làm sạch, tránh nhiễm trùng, hạn chế cạy gỡ mày, tránh kéo căng vết thương.
-
Ăn uống phù hợp khi đang lành thương và duy trì lối sống lành mạnh để hỗ trợ phục hồi tốt hơn đặc biệt nếu bạn có cơ địa dễ sẹo.
Bài viết liên quan
Sửa Sẹo Căng Mô Bề Mặt có hiệu quả không? Bao lâu thì lành và những điều cần biết
Cắt Sẹo Lồi Có Hiệu Quả Không? Khi Nào Nên Cắt & Ưu Nhược Điểm Cần Biết
Mở Góc Mắt Trong Bị Sẹo: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu & Cách Xử Lý Hiệu Quả