Bị sẹo kiêng ăn gì và nên ăn gì để tránh hình thành sẹo lồi, thâm sẹo

Tránh thâm sẹo kiêng ăn gì?

Bên cạnh việc chăm sóc đúng cách thì chế độ ăn uống cũng có thể ảnh hưởng đến mức độ thâm sẹo sau khi da bị tổn thương. Khi vết thương đang lên da non, nếu cơ thể phản ứng kéo dài hay tuần hoàn máu kém thì vùng sẹo dễ bị tăng sắc tố khiến sẹo thâm đậm lâu mờ. Để hạn chế nguy cơ hình thành sẹo thâm thì bạn nên cân nhắc kiêng hay giảm một số nhóm thực phẩm dưới đây:

• Thực phẩm giàu sắt và giàu đạm & đồ ăn cay nóng: Một số người có cơ địa nhạy cảm khi ăn các thực phẩm nhiều sắt, giàu đạm như thịt bò trong giai đoạn vết thương đang hồi phục có thể khiến vùng da non dễ sậm màu hơn, làm thâm sẹo rõ. Bên cạnh đó, đồ ăn cay nóng như ớt, tiêu, mù tạt, đồ nướng cay…cũng là yếu tố khiến cơ thể kích thích phản ứng viêm, làm vùng da tổn thương dễ đỏ rát kéo dài ổn định sắc tố từ đó làm tăng nguy cơ thâm sẹo. 
•  Rượu, bia và đồ uống có cồn: Các loại đồ uống chứa cồn có thể ảnh hưởng đến quá trình phục hồi của cơ thể làm tuần hoàn kém ổn định và khiến da tái tạo chậm hơn. Khi vết thương lâu lành, vùng sẹo có xu hướng thâm kéo dài, khó đều màu với vùng da xung quanh. Nếu đang điều trị thâm sẹo thì việc hạn chế rượu bia cũng giúp da đáp ứng tốt hơn với các biện pháp chăm sóc.
• Caffeine (cà phê, trà đặc, nước ngọt có caffeine): Caffeine có thể tác động đến giấc ngủ và tuần hoàn ở một số người nên từ đó làm quá trình phục hồi da kém tối ưu. Trong giai đoạn vết thương đang lành, bạn nên hạn chế cà phê, trà đặc và các loại nước tăng lực hay nước ngọt có caffeine để hỗ trợ cơ thể hồi phục tốt hơn, giảm nguy cơ sẹo thâm màu.
•  Một số loại rau xanh đậm như rau ngót, rau mồng tơi: Trong dân gian, rau ngót và rau mồng tơi thường được khuyên hạn chế khi vết thương đang lên da non vì có thể khiến vùng sẹo dễ khác màu so với vùng da bình thường ở một số cơ địa nhạy cảm. Nếu bạn đang ưu tiên phòng thâm sẹo thì bạn có thể kiêng ngắn hạn và bổ sung một số loại rau khác dịu nhẹ hơn. 
• Hút thuốc lá: Không chỉ đồ ăn, thuốc lá cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ thâm sẹo. Bởi nicotine có thể gây co mạch làm giảm oxy và dưỡng chất nuôi da khiến vết thương lâu lành, da non yếu và dễ để lại sẹo thâm. Vì vậy, nếu muốn sẹo nhanh mờ và da đều màu thì bạn nên tránh hút thuốc trong suốt quá trình hồi phục.

Tránh sẹo lõm kiêng ăn gì?

Sẹo lõm thường được hình thành khi lớp trung bì bị tổn thương sâu nhưng cơ thể không tái tạo đủ Collagen hay Eslatin để lấp dầy vùng da bị khuyết. Bên cạnh đó, việc chăm sóc vết thương đúng cách khiến nhiều người quan tâm sẹo lõm nên kiêng ăn gì để hạn chế nguy cơ da hồi phục kém, bề mặt da bị lõm xuống hoặc để lại sẹo xấu lâu dài. Với những trường hợp sẹo sau mụn, vết thương do gãi cạy hay nặn mụn sai cách thì việc kiêng khem phù hợp sẽ giúp quá trình hồi phục được diễn ra ổn định hơn. Dưới đây là một số nhóm thực phẩm hạn chế hay kiêng tạm thời khi vết thương lên da non giảm nguy cơ hình thành sẹo lõm: 

• Hải sản vỏ cứng như cua, trai, ốc, hến: Đây là nhóm thực phẩm dễ gây kích ứng ở một số cơ địa nhạy cảm. Trong giai đoạn da đang tái tạo thì những loại hải sản vỏ cúng có thể ảnh hưởng đến quá trình hình thành mô liên kết, làm vùng da tổn thương khó hồi phục đồng đều, thậm chí các tế bào biểu bì ở khu vực đó bị teo hay phục hồi yếu. Nếu cơ địa bạn dễ kích ứng, ngứa hay từng có tiền sử sẹo xấu thì nên tạm kiêng để hạn chế nguy cơ sẹo lõm.
• Lòng đỏ trứng gà: Với những người dễ bị sẹo đặc biệt là sẹo do mụn, lòng đỏ trứng gà đôi khi được khuyên hạn chế trong giai đoạn da đang hình thành sẹo. Lý do là vì trứng có thể khiến một số người bị ngứa hoặc khó chịu ở vùng da non từ đó làm tăng nguy cơ gãi/cọ xát khiến tổn thương sâu hơn. Ngoài ra, nếu tiêu thụ trứng trong thời điểm da đang lên non, vùng da tổn thương có thể dễ bị loang màu, không đồng đều so với vùng da xung quanh.
• Nước mắm: Nước mắm là gia vị quen thuộc nhưng trong giai đoạn vết thương đang lành nên một số người có thể gặp tình trạng ngứa râm ran ở vùng da non khi ăn nhiều nước mắm. Khi vết thương bị ngứa, bạn dễ vô thức chạm tay hoặc gãi, khiến bề mặt da tổn thương nặng hơn và làm quá trình tăng collagen bị gián đoạn từ đó tăng nguy cơ để lại sẹo lõm. Vì vậy, nếu bạn thấy vùng da đang lành dễ ngứa, hãy giảm các món quá mặn, nhiều nước mắm trong thời gian đầu.
• Các loại thịt đỏ và nội tạng động vật: Thịt đỏ và nội tạng chứa hàm lượng đạm cao khiến cho nhiều người gặp phải tình trạng thâm sẹo hay lâu ổn định màu da. Chính vì vậy, khi vùng da mới hồi phục bị thâm kéo dài thì quá trình tái tạo có thể kém hơn, bề mặt da trở nên đồng đều, làm sẹo lõm lộ rõ hơn. Để hạn chế nguy cơ sẹo lõm kèm tham bạn nên tạm thời sử dụng thịt đỏ, nội tạng hay ưu tiên đạm nhẹ như cá, đậu, thịt nạc trắng. 

Ba nhóm thực phẩm nên ăn để vết thương mau lành, hạn chế hình thành sẹo

Để vết thương nhanh phục hồi và giảm nguy cơ sẹo lồi – sẹo thâm – sẹo lõm thì ngoài việc vệ sinh đúng cách  hay tránh tác động mạnh lên vùng da bị tổn thương thì bạn nên xây dựng chế độ ăn uống khoa học. Khi cơ thể được cung cấp đủ dưỡng chất, quá trình tái tạo tế bào, tổng hợp Collagen và phục hồi mô diễn ra thuận lợi hơn giúp cho vết thương mau khô, lên da non khoẻ cũng như hạn chế sẹo xấu. Dưới đây là những nhóm thực phẩm nên ăn trong giai đoạn đang lành da:

• Thực phẩm chống viêm 

Khi bị thương thì cơ thể sẽ kích hoạt phản ứng viêm để bảo vệ và khởi động miễn dịch. Đây là phản ứng tự nhiên nhưng nếu tình trạng sưng viêm kéo dài sẽ khiến vùng tổn thương dễ sưng đỏ lâu, đau rát, chậm liền da từ đó tăng nguy cơ để lại sẹo kém thẩm mỹ. Vậy nên việc bổ sung các thực phẩm chống viêm là nền tảng quan trọng giúp cho vết thương mau lành và hạn chế sẹo. Bạn có thể ưu tiên các loại thực phẩm như dâu tây, việt quất, mâm xôi hay các loại cá béo, bông cải xanh, bơ, nấm, ớt, nho… Bên cạnh đó, trà xanh, nghệ và việc nấu ăn với dầu ô liu nguyên chất cũng hỗ trợ tăng khả năng chống viêm, giúp cơ thể hồi phục thuận lợi hơn.

• Thực phẩm giàu protein 

Protein cung cấp các axit amin thiết yếu cũng đóng vai trò quan trọng để tái tạo da, phục hồi mô hay tổng hợp Collagen. Nếu cơ thể thiếu Protein, vết thương thường lên da non dễ yếu hay để lại sẹo. Do đó khi đang có vết thương bạn nên tăng các thực phẩm giàu Protein như trứng, hạnh nhân, yến mạch, sữa chua Hy Lạp, bông cải xanh, phô mai tươi, thịt bò nạc, cá ngừ, diêm mạch, ức gà… Nhóm thực phẩm này không chỉ giúp vết thương nhanh hồi phục mà còn hỗ trợ duy trì năng lượng, hạn chế teo cơ trong trường hợp bạn phải ít vận động. Để tối ưu hiệu quả thì bạn hãy kết hợp sử dụng thực phẩm giàu protein cùng rau xanh, trái cây tươi, carbohydrate tốt và chất béo lành mạnh để cơ thể hấp thu tốt, phục hồi nhanh và giảm nguy cơ hình thành sẹo.

• Thực phẩm giàu chất xơ 

Chất xơ là thực phẩm khá quan trọng khi cơ thể đang hồi phục. Sau phẫu thuật hoặc chấn thương, nhiều người gặp phải tình trạng táo bón buồn nôn khiến cơ thể mệt mỏi giảm khả năng hồi phục. Việc ăn đủ chất xơ sẽ giúp cho hệ tiêu hoá hoạt động trơn tru đồng thời nuôi dưỡng hệ vi sinh đường bột. Khi vi khuẩn có lợi phân huỷ, chất xơ tạo ra các axit béo chuỗi ngắn là nguồn dinh dưỡng giúp vi sinh phát triển từ đó tăng cường miễn dịch, cải thiện hấp thụ vitamin và khoáng chất. Hệ vi sinh khỏe mạnh sẽ góp phần giúp cơ thể phục hồi ổn định hơn và giảm nguy cơ sẹo xấu. Bạn có thể bổ sung chất xơ từ rau xanh, trái cây tươi, các loại quả mọng, yến mạch, đồng thời kết hợp thêm sữa chua Hy Lạp để hỗ trợ hệ tiêu hóa.

• Tinh bột, chất béo và vitamin

Tinh bột là nguồn cung cấp năng lượng chủ lực giúp cơ thể duy trì hoạt động và rút ngắn quá trình tự chữa lành. Trong khi Protein tham gia sử chữa mô hay tái tạo cơ bị tổn thương thì tinh bột lại đóng vai trò như nguyên liệu để phản ứng chuyển hoá diễn ra hiệu quả. Sau khi chấn thương thì cơ thể thường tăng tốc trao đổi chất để tái tạo mô nên nhu cầu năng lượng cũng sẽ cao hơn bình thường. 

Thay vì bạn nhịn ăn thì hãy chia bữa ăn chính thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để giữ năng lượng ổn định giúp cơ thể liên tục có điều kiện hồi phục. Hãy ăn đủ tinh bột đúng cách sẽ hỗ trợ vết thương mau hồi phục và giảm nguy cơ để lại sẹo xấu.

Hơn nữa chất béo tốt không chỉ có lợi cho tim mạch, não bộ và khớp mà còn góp phần hỗ trợ phục hồi da, giảm viêm và hạn chế sẹo lồi – sẹo thâm. Các chất béo thiết yếu đặc biệt là nhóm có đặc tính chống viêm, giúp vùng da tổn thương ổn định nhanh hơn, từ đó giảm tình trạng sưng đỏ kéo dài – một yếu tố làm tăng nguy cơ hình thành sẹo. Bạn có thể ưu tiên các nguồn chất béo lành mạnh như dầu ô liu, các loại hạt, bơ, bơ đậu phộng, dầu lanh… Hơn nữa, Omega 3 có nhiều tỏng cá hồi, cá thu, cá trích hay dầu lanh được biết đến với khả năng điều hoà phản ứng viêm, duy trì mô cơ khi cơ thể bị tổn thương thúc đẩy nhanh quá trình liền sẹo được  diễn ra thuận lợi.

Không thể thiếu trong chế độ ăn phục hồi là các nhóm vitamin và khoáng chất giúp tăng tái tạo tế bào, chống oxy hóa và hỗ trợ tổng hợp collagen. Những thực phẩm như việt quất, dâu tây, nho, cà rốt, bông cải xanh, dứa… rất phù hợp trong giai đoạn vết thương đang lành vì giàu vitamin và chất chống oxy hóa, giúp giảm viêm và hỗ trợ da hồi phục.

Trong đó, vitamin A đặc biệt quan trọng cho tái tạo da và mô có trong dầu cá, ớt, cà rốt…; vitamin C giúp cơ thể tạo collagen hỗ trợ gắn kết mô liên kết, hỗ trợ vết thương khép miệng nhanh và giảm nguy cơ thâm sẹo có nhiều trong cam, dưa đỏ, các loại quả mọng… Còn vitamin D kết hợp với canxi rất cần thiết khi phục hồi sau gãy xương, đồng thời có thể bổ sung qua thực phẩm giàu vitamin D hoặc tắm nắng an toàn; còn vitamin E hỗ trợ sửa chữa mô và tế bào, giúp ngăn sẹo từ bên trong có trong bơ, rau lá xanh đậm, mầm cỏ linh lăng và các loại hạt. Khi bạn phối hợp đủ tinh bột – chất béo tốt – vitamin và khoáng chất thì cơ thể sẽ có nền tảng dinh dưỡng vững để vết thương mau lành, da phục hồi khỏe và giảm tối đa nguy cơ hình thành sẹo xấu.

Các lưu ý khi bị thương để vết thương nhanh lành, hạn chế sẹo xấu

Sau khi bị thương thì ngoài việc ăn uống đúng cách, việc xử lý và chăm sóc vết thương những ngày đầu quyết định lớn đến tốc độ hồi phục cũng như nguy cơ để lại sẹo lồi sẹo thâm. Dưới đây là những lưu ý quan trọng bạn nên ghi nhớ để vết thương giảm sưng, nhanh khô lên da non khoẻ cũng như hạn chế biến chứng:

• Tránh chườm nóng lên vết thương:

Khi gặp chấn thương thì bạn nên cầm máu càng sớm càng tốt. Trong giai đoạn này thì nhiệt độ cao có thể làm tăng lưu thông máu khiến vết thường dễ sưng tấy chảy máu nhiều hơn và khó kiểm soát. Vậy nên việc chườm nóng sẽ kích thích phản ứng viêm. Trong đó viêm là một phần tự nhiên của quá trình lành thương nhưng nếu viêm quá mức có thể làm tổn thương mô nghiêm trọng kéo dài thời gian hồi phục từ đó tăng nguy cơ sẹo xấu. Vì vậy với dạng chấn thương cấp tính thì chườm lạnh là lựa chọn phù hợp giúp co mạch giảm sưng, hạn chế rò rỉ máu và giảm đau. Lưu ý các mạnh máu bị tổn thương vẫn có thể còn yếu và rò rỉ trong vài ngày đầu vì vậy bạn nên tránh chườm nóng ít nhất  4–7 ngày, thậm chí khoảng 1 tuần tùy mức độ chấn thương để quá trình phục hồi diễn ra thuận lợi.

• Tránh rượu, bia trong giai đoạn đầu

Rượu bia có thể làm loãng máu khiến máu khó đông hơn dẫn đến tình trạng chảy máu kéo dài và làm vết thương lâu lành. Điều này không chỉ tăng nguy cơ viêm nhiễm mà còn khiến vùng da tổn thương khó ổn định, dễ để lại thâm sẹo. Vì thế, bạn nên tuyệt đối tránh rượu bia ít nhất 24 giờ đầu sau khi bị thương. Nếu vết thương vẫn sưng đỏ hoặc đau nhiều, thời gian kiêng nên kéo dài đến 72 giờ hoặc cho đến khi vết thương ổn định hẳn.

• Tránh vận động mạnh, đặc biệt trong 5 ngày đầu

Dù chấn thương nhẹ hay nặng, cơ thể vẫn cần thời gian để chữa lành tổn thương và tái tạo mô. Vận động mạnh có thể giúp cho tình trạng vết thương thêm tồi tệ. Điển hình như việc chạy bộ là hoạt động không phù hợp với chấn thương cấp tính vì phải vận động toàn thân sử dụng nhiều chuyển động của vai, lưung, cột sống…khiến vùng tổn thương dễ bị kéo căng, rách cơ hoặc đau nặng hơn. Đồng thời, vận động mạnh còn làm tăng lưu thông máu khiến vị trí bị thương sưng nhiều hơn, chảy máu nhiều hơn từ đó làm vết thương khó liền và tăng nguy cơ hình thành sẹo kém thẩm mỹ.

• Tránh massage/xoa bóp vùng bị thương

Trong những ngày đầu, vùng tổn thương rất nhạy cảm vì các tế bào mới hình thành còn non yếu. Việc xoa bóp, massage có thể tạo lực tác động lên da và cơ, làm rách hoặc phá hỏng mô mới khiến vết thương lâu lành hơn và tăng nguy cơ để lại sẹo. Vậy nên bạn hãy tránh việc massage ít nhất trong 5 ngày đầu sau chấn thương khi vùng da còn sưng, nóng đau hay đang đóng vảy.